آشنایی با man pages لینوکس


آشنایی با man pages لینوکس


خواه شما یک کاربر حرفه یی لینوکس باشید و خواه یک مبتدی، همواره مسائلی وجود دارند که از آن‌ها آگاهی نداشته و برای کسب اطلاعاتی موثق در مورد آن‌ها، نیاز به مستنداتی معتبر دارید که از جمله ی این مستندات معتبر لینوکسی، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
– man pages لینوکس 
– GNU Info لینوکس
– کامند help و آپشن help–
– و مستندات اختصاصی توزیع‌های لینوکسی مثلا مستندات توزیع Gentoo

در این فصل، نگاهی کلی به مستندات راهنمای لینوکس خواهیم انداخت؛ در این آموزش با مهم ترین آن ها یعنی برنامه ی man کار خود را آغاز کرده و در آموزش های بعدی به سایر موارد خواهیم پرداخت.

man pages
این گروه از مستندات به منزله پرکاربردترین مستندات سیستم عامل های بر پایه ی یونیکس همچون لینوکس هستند که به صورت پیش‌ فرض در اکثر توزیع‌های لینوکسی گنجانده شده اند به طوری که اطلاعاتی وسیع در مورد بسیاری از اپلیکیشن ها، فایل‌های کانفیگ، کرنل و غیره در اختیار کاربران قرار می دهند. جالب است بدانیم که man pages برای اولین بار در دهه ی ۱۹۷۰ برای اولین نسخه های سیستم عامل UNIX به کار گرفته شدند.

گرچه توضیحاتی که این دست از مستندات در اختیار کاربران مبتدی قرار می‌دهند تا حدودی گیج‌کننده اند، اما به محض این که به روش ارائه مستندات man pages عادت کنیم، می توانیم آن را به عنوان یکی از قابل اعتماد ترین مستندات لینوکس در نظر بگیریم.

با تایپ کردن دستور man سپس وارد کردن موضوع مورد نظر به عنوان پارامتر این دستور، هر اطلاعاتی که در مورد موضوع مد نظر وجود داشته باشد در اختیارمان قرار خواهد گرفت (البته در صورتی که اطلاعات مد نظر یافت شوند.) این دستور برنامه یی تحت عنوان man را اجرا خواهد کرد که این وظیفه را دارا است تا به جستجو، فرمت دهی و نمایش اطلاعاتی که در man pages توزیع لینوکسی قرار گرفته‌اند بپردازد.

نکته
به یاد داشته باشیم که man اختصار کلمه ی Manual به معنی «دفترچه ی راهنما» است.

به طور کلی، کاربرد دستور man بسیار ساده است:

همان‌طور که در دستور فوق مشاهده می شود، ابتدا کامند man را نوشته، پس از آن می‌توانیم آپشن یا آپشن های مد نظر خود را وارد کنیم -در ادامه با مفهوم آپشن بیشتر آشنا خواهیم شد- و در نهایت هم کلیدواژگانی که می‌خواهیم در مورد آن‌ها اطلاعاتی کسب کنیم را وارد کرده و اینتر می کنیم.

زمانی که هیچ آپشنی را به همراه دستور man استفاده نکنیم، به صورت پیش‌فرض صرفاً صفحه یی که به طور اختصاصی برای کلیدواژه ی جستجو شده مد نظر قرار داده شده است نمایش داده می شود. معمولاً دستور man بدون هر گونه آپشنی و صرفاً با یک کلیدواژه به کار می رود. به طور مثال، اگر بخواهیم ببینیم که دستور ls به چه کاری می آید، باید از دستور زیر استفاده کنیم:

خروجی دستور فوق به صورت زیر خواهد بود:

به طور کلی، man pages به ۹ فصل مختلف تقسیم‌بندی می شوند. کاربرد شماره ی فصول به این شکل است که برنامه ی man را مجبور می‌سازد تا اطلاعات مرتبط با جستجوی کاربر در آن فصل به‌خصوص را نشان دهد چرا که معمولاً این احتمال وجود دارد که یک کلیدواژه در چندین فصل مختلف توضیح داده شده باشد:

دستور فوق، برنامه ی man را مجبور می‌کند که به دنبال کلیدواژه یی تحت عنوان printf در فصل 3 بگردد. دستور زیر هم man مجبور می‌کند تا کلیدواژه ی printf را در کلیه ی فصول بیابد:

به طور کلی، ۹ فصل کامند man عبارتند از:

از آنجا که ممکن است برخی جستجوها حاوی اطلاعات گسترده یی باشند که نمایش آن‌ها در قالب یک صفحه امکان‌پذیر نباشد، خروجی دستور man از طریق یک برنامه ی Pager رندر می شود. برنامه‌های Pager این امکان را در اختیار ما می‌دهند تا به جای آن که حجم گسترده یی از اطلاعات در معرض دیدمان قرار گیرد و برای مشاهده ی بخش‌های بعدی مجبور شویم اسکرول کنیم، در هر لحظه، یک صفحه از اطلاعات را بتوانیم در قالبی مناسب و خوانا مشاهده کنیم. برنامه ی پیجری که معمولاً در اکثر توزیع‌های لینوکسی استفاده می‌شود less نام دارد.

در چنین شرایطی، برای رفتن به صفحه ی بعد باید کلید Spacebar را بفشاریم و برای بازگشت به صفحات قبلی هم کلید b. با فشردن کلید q روی کیبورد هم از حالت man خارج خواهیم شد.

آشنایی با دستور whatis
نسخه یی خلاصه و مفید از man pages، دستوری است تحت عنوان whatis که همان طور که از نامش پیدا است، به معرفی کامندهای مختلف می پردازد. به طور مثال، برای آگاهی از کاربرد دستور ls، دستور زیر را وارد ترمینال می کنیم:

به عنوان خروجی دستور فوق داریم:

همان طور که مشاهده می شود، توضیحی خیلی خلاصه در قالب یک خط از دستور ls در معرض دیدمان قرار می گیرد که این توضیحات برگرفته از توضیحات man pages دستور ls هستند. 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *