استاندارد نرم افزار : راهی به سوی آینده

امروزه نرم افزار نیز مانند هر صنعت دیگری به صورت عمیق با موضوع استاندارد درگیر است. از انجا که تنوع حوزه عملکرد در زمینه نرم افزار بسیار زیاد است، ادامه حیات این صنعت نمی تواند بی نیاز از وجود استانداردهای منسجم و یک دست باشد.
با توجه به اینکه هر تولید کننده نرم افزاری یک روش تولید خاص خود اتخاذ می کند و در مراحل ساخت از متدولوژی های متفاوت استفاده می کند، نتیجه کار شرکت های مختلف به لحاظ روند کیفی و اجرایی شکل و شمایلی گوناگون خواهد داشت و این امر اصولا یکپارچگی در این بازار را فدای خود خواهد کرد، اینجاست که لزوم وجود استاندارد نرم افزار به وضوح حس می شود.
کارشناسان نرم افزار معتقدند که پشتیبانی قدرتمند محصولات و همچنین مستند سازی و تخمین کیفیت تنها با وجود یک استاندارد منظم مقدور است. به عنوان نمونه نرم افزاری که بدون توجه به استانداردهای کیفی و مدیریتی ساخته شده باشد امکان بازسازی ، اصلاح و در واقع پشتیبانی را از تولید کننده خواهد گرفت و در واقع دوباره نوشتن یک چنین نرم افزاری از بازسازی و عیب یابی آن راحت تر است. استاندارد، ملزومات واقعی یک سیستم به همراه ویژگی های آن را مشخص می کند و تحت این شرایط مجری طرح به راحتی می تواند اقدامات لازم جهت پیشبرد موفق طرح و رسیدن به یک نتیجه مطلوب را شناسایی کند و یک محصول قدرتمندتر و با پشتیبانی بهتر تولید کند. وقتی استاندارد صحیح وجود داشته باشد کار گروهی بیشتر معنا پیدا می کند. چرا که کارفرما با وجود یک چنین استانداردی به راحتی می تواند پروژه را میان چند مجری تقسیم کند و به علت تعامل مناسب مجریان از طریق این استاندارد و امکان نظارت مناسب از سوی کارفرما نتیجه قابل قبولی حاصل خواهد شد. هم اکنون استانداردهای جهانی زیادی مانند IEEE و ایزو وجود کیفیت و پشتیبانی مناسب در صنعت نرم افزار دنیا را تضمین می کنند.

استاندارد ایرانی
همراه با رشد IT ، صنعت نرم افزار کشور هر روز بیش از پیش نیازمند بهره مندی از استانداردهای یکپارچه می شود. قبل از سال های 71 و 72 فعالیت شرکت های داخلی در قالب استاندارد رسمی و جهانی نبود و شرک ها اغلب بر پایه نیاز و بر حسب شرایط موجود و با توجه به سطح دانش و توانایی خود چارچوب های خاصی برای تولیدات خود تعریف می کردند،ولی بعد از این سال ها به تدریج استانداردهای جهانی مانند IEEE ایزو وارد صنعت نرم افزار کشور شدند. نحوه کاری به این شکل بود که استانداردهای مختلف این دو موسسه ترجمه می شدند و شرکت ها از آنها استفاده می کردند.

ترجمه های موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، بیشترین کاربرد را در این میان داشتند،ولی مشکل اساسی این گونه استاندارد سازی این است که استانداردهای بین المللی در موارد بسیاری با شرایط داخل کشور سازگاری ندارند و به همین دلیل ضمانت اجرایی خود را از دست می دهند و باز بنا به همین علت بازنگری و بازنویسی این استانداردها منطبق با شرایط صنعت نرم افزار کشور اولین و ضروری ترین کار ممکن است. در سال های 77 و 78 با پیشنهاد شورای عالی انفورماتیک جلسات آموزشی برگزار شد و شرکت ها با حضور در این جلسات به تدریج با استانداردهای بین المللی و از جمله استاندارد Tick IT اشنا شدند و فرهنگ تبعیت از استاندارد و در بازار نرم افزار به تدریج رواج یافت، استقبال شرکت های نرم افزاری از این پیشنهاد شورای عالی انفورماتیک باعث شد که 5 شرکت مشاوران پارس سیستم، حساب و اندیشه،پویا،نرم افزاری دانا و رای ورز در سال 80 موفق به اخذ گواهی نامه TickIT شوند.

از آن موقع هر ساله ناظران TickIT به ایران سفر مرده و مستندات این شرکت ها را بررسی می کنند.
اما بعد از آن شورای عالی انفورماتیک پروژه “ نظام مهندسی و استانداردهای تولید و توسعه نرم افزار ” را معرفی کرده که در رابطه با استاندارد تولید نرم افزار است، این پروژه طی چند فاز مطرح شده است. فاز اول این پروژه راجع به استانداردهای نحوه تعامل شرکت ها با کارفرمایان است و هم اکنون از سوی شورای عالی انفورماتیک به شرکت ها ابلاغ شده است و اجرای بندهای ان برای شرکت های نرم افزاری ضروری است.

فاز دوم نماتن مربوط به استانداردهای تولید و توسعه نرم افزار است. این قسمت مشخص می کند که برای تولید یک نرم افزار از ابتدای قرارداد میان کارفرما و مجری تا تحویل نهایی آن از سوی مجری به کارفرما چه کارهایی باید انجام شود. این فاز از سوی شورای عالی انفورماتیک در حال حاضر در مرحله بررسی نهایی قرار داد تا در صورت تایید به صورت رسمی ابلاغ شود. نتایج و دستاوردهای فاز دوم نماتن،طی سمیناری با همین نام معرفی شده است ،
در این سمینار بر لزوم آموزش و رواج فرهنگ استفاده از استانداردهای نرم افزار استقبال چندانی نکرده اند. علت هم آن است که اجرای استانداردهای جهانی باعث می شود،زمان اجرای پروژه ها و هزینه های آنها بالا رود و کار،اندکی سخت شود،به همین دلیل برای آشنایی با لزوم وجود استاندارد، انجمن شرکت های انفورماتیک بستر برگزاری دوره های آموزشی را فراهم کرده است. فاز سوم پروژه نماتن مربوط به بحث پشتیبانی،تضمین کیفیت و نگهداری محصولات نرم افزاری است،که در حال حاضر در مرحله تحقیقات و بررسی های مقدماتی است.

علاوه بر این در فاز سوم با توجه به نظرات شرکت ها و کارفرمایان و بازخوردهای گرفته شده از جامعه نرم افزاری کشور دو فاز قبلی مورد بازبینی قرار می گیرد و هدف از آن تدوین بندهایی است که هم برای شرکت ها و هم برای کارفرمایان شرایط بهتری فراهم کند. کارفرمای فاز سوم نماتن شورای عالی انفورماتیک است و انجمن شرکت های انفورماتیک به عنوان ناظر این پروژه است،مجری آن از طریق مناقصه تعیین شده است که هنوز به صورت رسمی ابلاغ نشده است.

در پروژه نماتن و تدوین بندهای آن استانداردهای بین المللی مورد استفاده قرار گرفته اند، ولی با این شرایط که محتوای آنها با شرایط داخلی سازگار شده است،این پروژه دست شرکت ها را باز می گذارد تا مراحل تولید نرم افزار را بر اساس متدولوژی خاص خود انجام دهند ولی مسیری را مشخص کرده است که هر شرکت موظف است در قالب متدولوژی خود در آن مسیر حرکت کند.

منبع: هفته نامه عصر ارتباط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اجرا شده توسط: همیار وردپرس