مدیر آیکان: نه من رییس اینترنت هستم نه کسی دیگر

دنیای اقتصاد- شهرام شریف ، ایمان بیک: پل تومی‌(PaulTwomy) رییس و مدیرعامل استرالیایی الاصل موسسه آیکان (ICANN) شاید تا چند ماه قبل تصور نمی‌کرد موضوع راهبری اینترنت که طی دو سال گذشته وقت و انرژی زیادی را از مجموعه تحت مدیریت او گرفته، در دور نهایی اجلاس جامعه اطلاعاتی به سرانجام برسد. درست روز نخست اجلاس، زمانی که او وارد سالن الکرام شد، رسانه‌های جهان از توافق بین المللی بر سر باقی ماندن راهبری اینترنت در دست دولت ایالات متحده سخن می‌گفتند.

مذاکرات فشرده‌ای که در زمینه راهبری اینترنت از سه روز قبل از اجلاس در تونس آغاز شده بود سرانجام در آخرین فرصت باقی مانده به یک توافق جمعی منتهی شد، توافقی که در عین تاکید بر باقی ماندن راهبری اینترنت در دست آیکان و تحت اختیار ایالات متحده بر ادامه مسیر بحث درباره راهبری اینترنت از طریق سازمان ملل نیز تاکید می‌کرد.

آیکان طی دو سال گذشته و خصوصا یک سال قبل، پس از تشکیل کارگروه راهبری اینترنت(WGIG) برنامه‌های متعددی را ترتیب داد تا همگان را توجیه کند آیکان موسسه ای آمریکایی نیست و یا حداقل می‌تواند به بخشی از نیازهای جامعه بین‌المللی نیز جامه عمل بپوشاند. با وجود آنکه این روزها <تومی‌> در اجلاس WSIS فشرده‌ترین برنامه کاری خود را پشت سر می‌گذراند دعوت برای مصاحبه با ما را پذیرفت. شاید روند مذاکرات او را مجبور کرد در نخستین مصاحبه خود بعد از مشخص شدن نتایج بحث‌های مربوط به راهبری اینترنت برای اولین بار به سوالات روزنامه‌نگاران ایرانی پاسخ دهد. هر چند در هنگام معرفی، تعجب خود را نیز از دنبال کردن بحث‌های مربوط به حاکمیت اینترنتی در رسانه‌های ایرانی پنهان نکرد.
***‌
آقای تومی‌چه خبر؟

(با خنده) هیچ، همه چیز مرتب و خوب است.

بر اساس آنچه که برخی رسانه‌ها مدعی شده اند ایالات متحده در مبارزه بر سر راهبری اینترنت، بحثی که از چند سال قبل شروع شد و در جریان مباحثات اجلاس WSIS شدت گرفت، به پیروزی رسیده است آیا شما هم به این پیروزی معتقد هستید؟

به نظر من اجلاس برای اینترنت و جامعه جهانی به نتایج خوبی رسیده است. مباحثات پیچیده و فشرده‌ای صورت گرفت اما موضوع اصلا مبارزه‌ای برای تعیین دستورالعمل یا ایجاد نهادی برای راهبری اینترنت نبود ما فقط می‌خواستیم این موضوع به بحث گذاشته شود و ایده‌های متفاوت در آن مطرح گردد. چنین وضعیتی عملا اتفاق افتاد و البته بر خلاف هراس اولیه هم اکنون هیچ تغییری در ماهیت راهبری فعلی اینترنت ایجاد نشده است.

به نظر می‌رسد موضوع تغییر شکل مدیریت آیکان به مهم‌ترین بحث راهبری اینترنت در WSIS تبدیل شد و این نهاد همواره در این دو سال زیر این فشار قرار داشته، آیا نتایج به دست آمده از مذاکرات تاثیری در وظایف و روش کار آیکان در آینده خواهد گذاشت؟

آیکان یک موسسه چند ملیتی است که جوامع مدنی و دولت‌ها در آن نقش داشته و گروه‌های مختلفی هم در آن ذی‌نفع هستند. آیکان دارای ساختاری پایین به بالاست که شامل گروه‌ها و زیرشاخه‌های فنی و علمی‌ متعددی است. در مباحثات WSIS که بعدا از طریق کار گروه راهبری اینترنت (WGIG) نیز دنبال شد موضوع تغییر راهبری مطرح شد، البته نتایج حاصل از مذاکرات به تغییرات آیکان منجر شده و یا می‌شود ولی ما تحت فشار قرار نداشتیم چون همواره خودمان به دنبال تغییر بوده‌ایم.

به نظر می‌رسد که آیکان هم سعی کرد در این مدت و همزمان با افزایش فشارها تعابیری را که وابستگی این نهاد به یک دولت را تقویت می‌کرد کمرنگ کند و نقش بین المللی این نهاد را تقویت کند؟

بحث تغییر همواره در آیکان مطرح بوده و هم اکنون هم بحث تغییر در اجلاس مطرح است و ماهم همواره موافق ایجاد تغییر هستیم اما نکته‌ای که در اینجا مطرح است این است که در WSIS هیچ کس نمی‌گوید قرار است برای اینترنت قوانینی وضع شود و این بخش اصلی موضوع است. واقعیت است که ماهیت اینترنت با هیچ تکنولوژی دیگری قابل مقایسه نیست و این بحث بسیار روی اقتصاد اطلاعات موثر است به همین دلیل نمی‌توان اینترنت را بی‌نیاز از تغییر دانست به طوری که ما هر دو سال مجبور هستیم در ساختار خود آیکان بازنگری کنیم و فکر نمی‌کنم بتوان سازمانی را سراغ گرفت که به این میزان در معرض تحول باشد.

با توجه به توافقاتی که در نشست مقدماتی پیش از اجلاس حاصل شد تصور می‌کنید که خواسته‌های کشورهای مختلف در زمینه راهبری اینترنت تامین شده است؟

اجلاس wsis نشان داد که دولت‌ها در زمینه راهبری اینترنت نگرانی‌های خود را دارند و خواستار مشارکت در این بحث هستند اما باید توجه کرد که هدف از این نشست‌ها فقط ارایه دیدگاه‌ها و مشخص شدن مسیر آینده جهان بود طبیعی است که نمی‌توان گفت تمامی ‌دغدغه‌های کشورهای جهان به ویژه کشورهای در حال توسعه پاسخ داده شده است. اما مهم این است که ما بین مسایل فنی و سطح کاربری تفاوت قایل شویم.

ایران و برخی کشورهای دیگر طی جلسات مقدماتی و نشست‌های کار گروه‌های تخصصی در زمینه راهبری اینترنت همواره نظرات متفاوتی را با عقاید آمریکا و تعدادی از کشورهای توسعه یافته داشته است. از یک طرف کشورهایی چون ایران معتقد به راهبری جامع‌تر و همه جانبه‌تر اینترنت هستند ولی آمریکا و کشورهای پشتیبان آن از ساختار راهبری فعلی اینترنت حمایت می‌کنند، به نظر شما عقاید و نظریات ایران تا چه حد منطقی است؟

ما در ژنو مذاکرات خوبی با مقامات ایرانی داشتیم و نظرات آنها را نیز دریافت کرده‌ایم. ما نگرانی‌ها و خواست‌های ایران و دیگر کشورهای همراه را درک می‌کنیم. آنها ایده‌های خوبی دارند ولی مهم است که بین مسایل فنی و لایه کاربردی اینترنت که محتوا و مدیریت آن را شامل می‌شود تفاوت قایل شویم. این لایه کاربردی (Application layer) جایی است که مدیریت آن می‌تواند در دست دولت‌ها باشد زیرا مستقیما با ارتباط مردم با مردم یا مردم با دولت سروکار دارد. اما کاری که ما می‌کنیم در لایه فنی اینترنت صورت می‌گیرد در واقع ما وظیفه داریم اینترنت را سرپا نگاه داریم.

طرفداران وضعیت فعلی حاکم بر اینترنت اعتقاد دارند که دولت‌ها نباید حاکم بر شبکه‌ای بشوند که نقش فراگیری در زندگی همه اقشار و گروه‌های یک جامعه دارد در صورتی که هم‌اکنون آیکان به عنوان یکی از مراکز اصلی راهبری اینترنت رابطه مستقیمی‌ با دولت آمریکا دارد، آیا نمی‌توان برای آیکان و نهادهایی از این دست نقش و مشارکت بین‌المللی را پررنگ‌تر کرد؟

اینترنت مثل پدیده‌های دیگر تکنولوژی نیست شدیدا وارد فعالیت‌های تجاری شده و قانونمند است. امروزه صدها هزار نفر اینترنت را اداره می‌کنند، رییس‌اش نه من هستم و نه کس دیگر. با این وجود هیات مدیره آیکان آماده مذاکره با دولت‌هاست و درهای آن به روی همه باز است. در خصوص رابطه آیکان و دولت آمریکا نیز باید بگویم این یک مساله تاریخی است که به زمان تولد اینترنت و ایجاد شبکه آرپانت برمی‌گردد.

به این ترتیب شما قصد دارید نقش GAC (کمیته مشورتی دولتی آیکان) را تقویت کنید؟

بله GAC هم اکنون نیز با داشتن 30عضو فعال از کشورهای مختلف جهان که ایران هم یکی از آنهاست عملا به عنوان یک بازوی آیکان محسوب می‌شود و نقش فعالی هم دارد. هفته آینده در ونکوور کانادا و در جریان کنفرانس آیکان قرار است روی این موضوع بحث کنیم.

وینت سرف رییس هیات مدیره آیکان در نامه‌ای که چند روز قبل از اجلاس wsis به محمد شریل ترمیزی مدیر GAC نوشته رسما به وی اعلام کرده که خود را برای مذاکره بر سر افزایش اختیارات GAC آماده کند آیا می‌توانید به طور مشخص بگویید که افزایش اختیارات در چه قالب و با چه سازوکاری صورت می‌گیرد؟

در حال حاضر من نمی‌توانم چیزی در این زمینه اعلام کنم چون هنوز چیزی مشخص نیست و من هم صرفا مجری سیاست‌های تعیین شده از سوی هیات مدیره خواهم بود باید تا هفته بعد منتظر بمانیم و ببینیم چه تصمیماتی اتخاذ می‌شود البته من هم در همین زمینه نامه‌ای به آقای ترمیزی نوشتم و در مورد مذاکرات هفته آینده نکاتی را مطرح کردم.

)مدیر برنامه‌های آقای تومی‌قرار بود این نامه را در اختیار ما قرار دهد که تا لحظه تنظیم مصاحبه این نامه دریافت نشد)

ظاهرا ادامه بحث راهبری اینترنت به تشکیل یک مجمع (فوروم) متشکل از نمایندگان کشورهای مختلف موکول شده نقش این فوروم را که قرار است توسط سازمان ملل برگزار شود، چگونه ارزیابی می‌کنید؟

ابتدا بگویم که خود آقای کوفی عنان دبیرکل سازمان ملل هم در سخنرانی افتتاحیه اجلاس و هم در جلسه‌ای که روز چهارشنبه (16نوامبر) با خود من داشت بر این مساله به صورت شفاف تاکید کرد که سازمان ملل هیچ برنامه ای برای کنترل اینترنت ندارد. در مورد فوروم هم ضمن این که تشکیل آن را بسیار مفید ارزیابی می‌کنم اعتقاد دارم که قرار نیست این مجمع قانون تصویب کند. طبیعی است که این فوروم به ویژه در زمینه اقتصاد اطلاعات می‌تواند بسیار مفید باشد. ما هم اعتقاد داریم که نوآوری‌های اینترنت تنها مربوط به آمریکا نیست و همه دنیا در این زمینه نقش دارند بنابراین این فوروم جایی است که عقاید و ایده‌ها مطرح شود و زمینه‌ای فراهم گردد تا ایده‌ها را پیاده سازی کنیم.

در مورد این مجمع می‌توان به یک سابقه تاریخی هم اشاره کرد. در واقع از اواخر دهه 90میلادی مسایل توسعه‌ای حول محور اینترنت شکل گرفت و دنبال شد. از جمله OECD در این باره بسیار بحث کرده اما در OECD هم هرگز بحث قانونگذاری مطرح نبوده است. ما هنوز کاملا نمی‌دانیم دولت‌ها از این مجمع چه انتظاری دارند و باید ببینیم آقای عنان چگونه مساله فوروم را به سرانجام می‌رساند.

رسانه‌ها از پیروزی آمریکا در مذاکرات مربوط به راهبری اینترنت سخن می‌گویند آیا به نظر شما هم نتیجه این مذاکرات شکست موافقان نظر راهبری بین المللی اینترنت بوده است؟

در این بحث همه برنده هستند و اصلا بازنده‌ای وجود ندارد. از زمان شکل‌گیری اینترنت سال‌ها می‌گذارد و ما می‌خواهیم همه چیز به ثبات برسد چون میلیون‌ها کسب و کار روی اینترنت قرار می‌گیرد و کلا مسایلی که مطرح می‌شود درباره دستورالعمل‌ها نیست و بلکه به تولید ایده‌ها فکر می‌کند. ما موافق این هستیم که محلی برای ادامه بحث‌ها همیشه وجود داشته باشد تا بتواند به این موضوعات بپردازد، وضعیت فعلی تفاوتی نسبت به گذشته ندارد، همه می‌توانند به کار خود ادامه بدهند و مشکلی هم به وجود نیامده است. البته خیلی از دولت‌هایی که اینجا حضور دارند روی بحث‌های محتوایی نظر دارند در حالی که ما نمی‌توانیم یک نسخه واحد برای همه مردم بپیچیم چون هر کشور قواعد خود را داشته و می‌تواند آنها را پیاده کند، این ربطی به همه دنیا ندارد.

به این ترتیب ادامه راهبری اینترنت توسط ایالات متحده و یا سازمان‌های فعلی حاکم بر اینترنت که با این کشور در ارتباط هستند تهدیدی برای کشورهای مخالف محسوب نمی‌شود؟

خواهش می‌کنم بحث راهبری اینترنت را سیاسی نکنید. مقصود از راهبری اینترنت فراهم کردن محلی برای همکاری‌ها و طرح دغدغه‌های بین‌المللی است. اما نکته مهمی‌که این جا وجود دارد و معمولا نادیده گرفته می‌شود معنا و ماهیت کلمه Governance است. این کلمه در زبان انگلیسی معنی مشخصی دارد و در زبان فرانسه هم دارای معادل دقیق است اما ترجمه آن به هیچ زبان دیگری روح معنایی آن را منتقل نمی‌کند تا جایی که بسیاری آن را با دولت و حاکمیت (government) اشتباه می‌گیرند در صورتی که معنی این کلمه به نوعی اداره خوب، شفافیت، گفت و گو و همکاری است. تعابیر غلط از این کلمه باعث ایجاد هراس در دولت‌ها و ملت‌ها شده و فکر می‌کنند این حق انحصاری در دست آمریکا است و منافعشان از این طریق تهدید می‌شود.

موضوعی که برخی نگرانی‌ها را برای برخی کشورها از جمله ایران ایجاد کرده این است که حاکمیت یک جانبه اینترنت توسط دولتی مثل ایالات متحده می‌تواند در مواقعی که روابط سیاسی آن کشور با ایالات متحده تیره است روی خدمات‌دهی شرکت‌ها تاثیر بگذارد وحتی از این حق حاکمیت به عنوان یک ابزار فشار استفاده کند.

ما نگرانی‌های مردم و دولت‌ها را درک می‌کنیم. اما این مساله ما نیست وظیفه ما فقط سرپا نگاه داشتن اینترنت در دنیا است روابط دولت‌ها را خود دولت‌ها تنظیم می‌کنند.

اما در برخی مواقع مثل تحریم‌های اقتصادی همین از این حربه استفاده سیاسی می‌شود. مثلا هم اکنون سرورهای آمریکایی سرویس‌دهی به سایت‌های ایرانی را بدون دلیل قطع و این سایت‌ها را از روی سرور اخراج می‌کنند و یا شرکت‌های ثبت‌کننده دامنه‌های اینترنتی دامنه‌های ایرانی را ثبت نمی‌کنند و یا آنها را بدون پرداخت هزینه از دیتابیس خود حذف می‌کنند در اینجا کاربران ایرانی از این تضییع و محدودیت تکنولوژیک بیشترین ضربه را دریافت می‌کنند.

واقعیت این است که این سوال به حیطه مسوولیت من ارتباطی ندارد و به حیطه دولت ایالات متحده و شرکت‌های آمریکایی و سیاست دولت در این زمینه باز می‌گردد.

اما همانگونه که گفتید قوانین آیکان در مورد دامنه‌های اینترنتی را دولت آمریکا نمی‌نویسند، آیا در این قوانین یک ثبت کننده دامین (Registrar) حق خارج کردن یک دامنه از روی سرور خود و یا نفروختن آن را به مشتریان دارد؟

باز هم می‌گویم ما به عنوان آیکان نمی‌توانیم در حیطه مسوولیت دولت‌ها وارد شویم اما امروز جهان تکنولوژی جهان بزرگی است و شما می‌توانید ازامکانات تکنولوژی دیگر کشورها استفاده کنید مثلا در مورد‌هاستینگ اگر کاربران ایرانی با چنین مشکلی روبه رو هستند می‌توانند از‌هاستینگ‌های هندی و یا دیگر کشورها استفاده کنند.

به عنوان سوال آخر به موضوع 6 IPv و مساله محدودیت منابع اینترنتی از جمله نام‌های دامنه بپردازیم به نظر شما اگر کشوری بخواهد روی4 IPv بماند با تهدیدی مواجه نمی‌شود؟

حرکت از نسخه 4 به نسخه 6 پروتکل اینترنت کار ساده ای نیست و به صورت مرحله به مرحله انجام می‌شود طبیعی است که برخی سریع‌تر و برخی آرام‌تر این تکنولوژی را پیاده‌سازی خواهند کرد بنابراین این که کشوری از نسخه 4 استفاده کند یا نکند به نظر من نکته منفی نیست مساله اینجاست که استفاده از6 IPv به دلیل محدودیت منابع اینترنتی در آینده گریزناپذیر خواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اجرا شده توسط: همیار وردپرس