پروژه فارسی وب متولی خط فارسی کامپیوتر در جوامع جهانی

نشریه برنامه – حدود 8 سال است که پروژه فارسی وب (که ابتدا با نام «فارسی در شبکه» شناخته می‌شد)، آغاز به کار کرده است. در این سال‌ها دیدگاه این پروژه از یک پروژه تحقیقاتی دانشگاهی برای بررسی راه‌حل‌های موجود فارسی و ارایه پیشنهاد مشخصی برای استفاده درون‌سازمانی، تبدیل به پرو‌ژه‌ای شده که به نوعی متولی مسایل مربوط به خط فارسی در کامپیوتر در جوامع جهانی است.

پروژه با عضویت در هر سه موسسه استاندارد‌گذار بین‌المللی که مسئول استاندارد‌های مربوط به بین‌الملل‌سازی هستند، ‌کنسرسیوم یونی‌کد، سازمان بین‌المللی استاندارد‌گذاری(ایزو) و کنسرسیوم وب جهان‌گستر و فعالیت‌های جدی در آنها و نیز فعالیت در گروه‌های کاری «گروه ضربت مهندسی اینترنت»، نه تنها مرجع اصلی مسائل خط و زبان فارسی بوده، بلکه در مورد زبانهایی چون عربی، اردو و پشتو که خط مشترکی با فارسی دارند نیز فعالیت‌هایی انجام داده است. به علاوه با تماس‌های موفقی که پروژه با شرکت‌های فعال در سطوح جهانی، نظیر آی‌بی‌ام، مایکروسافت، نت‌اسکیپ، اوراکل، رد‌هت، ناول، و سان‌مایکروسیستمز داشته، توانسته است به این شرکت‌ها برای پشتیبانی درست فارسی در محصولاتشان کمک شایانی کنند که منجر به تسهیل استفاده از این محصولات برای کاربرد‌های فارسی شده است، به طوری که بسیاری از امکانات پشتیبانی فارسی در نرم‌افزار‌ هایی که به طور روزمره در ایران استفاده می‌شود، مرهون تلاش‌های 8 ساله این پروژه در دانشگاه صنعتی شریف و شرکت فارسی‌وب شریف است.

علاوه بر این برای کمک به پروژه‌های نرم‌افزاری مستقل و عام‌المنفعه بین‌المللی که هدفشان تولید نرم‌افزار‌های آزاد و اپن‌سورس (متن‌باز) است و تلاش برای وابستگی‌های کاربرد‌های فارسی به محصولات تجاری خصوصی، پروژه فارسی وب در این پروژه‌ ها فعال بوده و هر جا که ممکن بوده کد اهدا کرده یا در کنترل کیفیت آنها کمک کرده است. پروژه فارسی‌ وب، خود نیز ابزار‌های پایه‌ای فراوانی شامل نرم‌افزار‌ها و کتابخانه‌هایی به منظور تسهیل استفاده از زبان فارسی و نیاز‌های محلی ایران تولید کرده و تحت مجوز‌های آزاد (به طور عمده مجوز عمومی گنو) به عنوان نرم‌افزار آزاد به همراه متن برنامه در اختیار عموم قرار داده است. یکی از این ابزار‌ها قلم‌های استاندارد فارسی‌ وب است که با حمایت شورای عالی انفورماتیک، دانشگاه صنعتی شریف و شرکت فارسی وب شریف به انجام رسیده است.

در داخل ایران نیز پروژه فارسی وب استاندارد ملی 6219 با عنوان « فناوری اطلاعات- تبادل و شیوه نمایش اطلاعات فارسی بر اساس یونی کد» را برای موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران تهیه کرده است. همچنین پروژه طرح بازنگری استاندارد ملی 2901 با عنوان «صفحه کلید کامپیوتر، طرز قرار گرفتن حروف و علائم فارسی» با حمایت شورای عالی انفورماتیک کشور و شرکت فارسی وب شریف را در دست اجرا دارد.

معرفی پروژه قلم‌های فارسی وب
پس از تصویب اخیر استاندارد ملی تبادل و نمایش اطلاعات (استاندارد 6219) پروژه دو اقدام اساسی را برای به اجرا در‌آمدن این استاندارد لازم دید:
بازنگری استاندارد صفحه کلید کامپیوتر برای مطابقت با استاندارد 6219.
تهیه قلم‌های مناسب فارسی برای صفحات وب و چاپ که پروژه دوم (قلم‌های فارسی وب) با حمایت شورای عالی انفورماتیک به طور کامل به اتمام رسیده است. قلم‌های تهیه شده در این پروژه که به صورت آزاد و اپن‌سورس منتشر شده‌اند، برای استفاده در سیستم‌عامل‌ها یا نرم‌افزار‌هایی که امکان استفاده از امکانات اپن تایپ (تایپ آزاد) برای خط عربی و زبان فارسی را داشته باشند، قابل استفاده‌اند. این قلم‌ها در آخرین نسخه سیستم‌عامل‌های لینوکس و ویندوز نیز نرم‌افزار آفیس مایکروسافت کاملاً آزمایش شده‌اند و در آخرین نسخه سیستم عامل ایرانی لینوکس شریف هم موجود است.
این قلم‌ها برای وب، حروف‌چینی و گرافیک قابل استفاده‌اند و توسعه آنها همچنان ادامه دارد. این قلم‌های در وب‌گاه رسمی پروژه به آدرس www.farsiweb.info موجود و قابل بار‌گیری است. ولی از آنجا که با وجود تلاش‌های بسیار زیاد پروژه فارسی وب برای پشتیبانی کامل نرم‌ افزار‌های کاربردی از زبان فارسی و شرایط محلی ایران، هیچ یک از نرم‌افزار‌ها و سیستم‌عامل‌ها به طور کامل این استاندارد‌ها را پشتیبانی نمی‌کنند، پروژه فارسی وب پس از تهیه زیر‌ساخت‌ ها و ابزار‌های لازم، در سال‌های اخیر تصمیم به توزیع یک سیستم‌عامل کامل برای کاربرد‌های رومیزی فارسی بر اساس استاندارد‌های ملی و بین‌المللی گرفت. نسخه یک این سیتم‌عامل که لینوکس شریف نام دارد در سال 1383 آماده شد و نسخه دو آن با حمایت مرکز محاسبات دانشگاه صنعتی شریف، در 7 خرداد 1384 به صورت آزاد و به همراه کد‌های آن طی مراسمی در سالن جابر‌بن‌حیان دانشگاه صنعتی شریف برای استفاده عموم منتشر شد.

شرکت فارسی وب شریف و پشتیبانی لینوکس شریف
شرکت قارس وب شریف در سال 1382، بر پایه فعالیت‌های تحقیقاتی پروژه فارسی وب مرکز محاسبات دانشگاه صنعتی شریف تاسیس شده است. فعالیت‌های اصلی این شرکت انتشار و پشتیبانی لینوکس شریف، مشاوره فنی و حقوقی در مورد نرم‌افزار‌های آزاد و اپن‌سورس، محلی‌سازی نرم‌افزار‌های آزاد و استاندارد‌گذاری مسائل مربوط به فناوری اطلاعات و زبان فارسی است.
لینوکس شریف سیستم‌عامل ایرانی است که مطابق با نیاز‌های زبان فارسی و شرایط محلی ایران ساخته شده است. لینوکس شریف به شیوه سایر توزیع‌های گنو/ لینوکسی ساخته شده است. لینوکس شریف در دو نسخه رومیزی و کارگزار ارائه می‌شود.

لینوکس شریف برای چه کسانی مناسب است
لینوکس شریف در شرایط زیر توصیه می‌شود: در صورتی که می‌خواهید کامپیوتر‌هایتان امن و به روز باشد، در صورتی که می خواهید سیستم عامل‌ شما در داخل ایران پشتیبانی حرفه‌ای شود، در صورتی که می‌خواهید محیط رومیزی شما به زبان فارسی باشد، در صورتی که می‌خواهید پشتیبانی کامپیوتر‌هایتان از زبان فارسی مطابق استاندارد‌های ملی و بین‌المللی باشد، در صورتی که می‌خواهید تنظیمات نرم‌افزار‌های پایه کامپیوتر‌هایتان مطابق با شرایط ایران و محیط کاریتان باشد، در صورتی که برای نرم‌افزاری که می خواهید تولید کنید به بستر فارسی مناسب مبتبنی بر گنو/ لینوکس نیاز داشته باشید.

نیاز‌های سخت‌افزاری
پردازنده: پنتیوم 200 مگا‌هرتز یا بالا‌تر برای نسخه کارگزار، پنتیوم II (II- 6 K) 400 مگا‌هرتز یا بالاتر برای نسخه رومیزی. استفاده از پردازنده پنتیوم 4 (اتلون ایکس پی) توصیه می‌شود. شریف لینوکس روی پردازنده‌های ای‌ام‌دی 64 بیتی نیز در حالت 32 بیتی کار می‌کند.
فضای دیسک سخت: یک گیگا‌بایت برای نسخه‌ کارگزار، 5/2 گیگا‌بایت برای نسخه رومیزی.
حافظه: 64 مگا‌بایت برای نسخه کارگزار، 256 مگا‌بایت برای نسخه رومیزی.
مودم: لینوکس شریف با وین‌مودم کار نمی‌کند. برای استفاده از مودم در لینوکس شریف از مودم‌های خارجی استفاده کنید. (که پایدار‌ترند و از منابع پردازنده استفاده نمی‌کنند و باعث کاهش سرعت سیستم شما نمی‌شوند). در غیر این صورت مجبور خواهید بود گرداننده (درایور) لازم برای مودم خود را از جای دیگری تامین کنید.

چهارشنبه، ۱۷ خردادماه ۱۳۸۵

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اجرا شده توسط: همیار وردپرس